Tło projektu
Samorządy mają w Polsce do odegrania kluczową rolę w tworzeniu warunków dla trwałej integracji osób niepełnosprawnych na swoim terenie.
Od początku 2009 r. zakres zadań, które realizują, ulegnie istotnemu rozszerzeniu. Jest to zatem wyjątkowy moment do podjęcia działań informacyjno-promocyjnych służących ocenie polityki realizowanej przez samorządy na rzecz osób niepełnosprawnych i włączenia partnerów samorządowych do aktywnych starań o zapewnienie osobom niepełnosprawnym równego dostępu do oświaty, transportu, architektury czy informacji.
Problem dotyczy około 4,5 mln osób niepełnosprawnych. Prawie 3 mln z nich to osoby w wieku produkcyjnym, a zatrudnionych jest tylko 14%. Niedostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych komunikacja, bariery architektoniczne i brak dostępu do informacji sprawia, że 2,5 mln obywateli nie może podjąć zatrudnienia.
Dodatkową barierę stanowi system edukacji, który bardzo często skazuje około 200 tys. niepełnosprawnych dzieci wyłącznie na szkoły specjalne.
Tak jest w wielu powiatach, ale tak być nie musi. Samorządy wciąż nie rozumieją, jak realizować zadania, które są im przekazywane. Kierują się stereotypowymi poglądami i przestarzałymi informacjami. Nie brakuje im dobrej woli, a jedynie rzetelnej informacji.
Zamierzamy przekazywać samorządom naszą wiedzę zdobytą w ciągu kilku lat realizacji projektów dotyczących aktywizacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. To bardzo specjalistyczna wiedza, której upowszechnienie może dać szansę kilku milionom ludzi na godne życie (takie, jakie mogą prowadzić osoby niepełnosprawne w innych krajach Unii Europejskiej).
Dzięki temu - przykładowo:
- uniknie się wreszcie odmów przyjęcia niepełnosprawnych dzieci do przedszkoli,
- niepełnosprawny uczeń nie będzie traktowany jako „gorący kartofel”, którego należy podrzucić komuś innemu, najlepiej szkole specjalnej albo w ogóle przestać kształcić, jeśli tylko skończył gimnazjum,
- nowo oddawane obiekty architektoniczne będą dostępne dla osób niepełnosprawnych,
- niepełnosprawni obywatele będą mogli oddawać głosy w dostosowanych punktach wyborczych,
- osoby niepełnosprawne będą mogły dojechać do miejsca pracy
- a informacja oferowana przez samorządy będzie dostępna dla niepełnosprawnych internautów itp.
Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego prowadzi od kilku lat działania, które służą zwiększeniu możliwości pełnego udziału osób niepełnosprawnych w różnych dziedzinach życia.
Z uwagi na coraz większą rolę samorządów w tworzeniu i realizowaniu polityki na rzecz osób niepełnosprawnych, Fundacja zaplanowała przeprowadzenie analizy szans i ograniczeń wynikających z praktyki działania samorządów na szczeblu powiatów. Dzięki projektowi „Rzecznictwo praw osób niepełnosprawnych”, nad którym patronat objął Związek Powiatów Polskich, istnieje wstępne rozeznanie pojawiających się problemów i zainteresowanie obu stron współpracą w zakresie polityki na rzecz osób niepełnosprawnych.
Fundacja chce służyć samorządom informacją i wsparciem, pomagać rozwiązywać problemy i tworzyć programy działań sprzyjających włączaniu osób niepełnosprawnych we wszystkie dziedziny życia. Ze względu na ograniczony czas trwania zadania, w 2009 r. najwięcej inicjatyw związanych będzie z takimi tematami jak:
- dostępność informacji,
- edukacja,
- architektura i
- transport.
Najlepsze samorządy i ich działania będą promowane, a dostrzeżone nieprawidłowości wskazywane w celu ich eliminacji. Jeżeli efektem działań realizowanych w ramach zadania będą propozycje zmian prawnych, to zostaną przedstawione właściwym władzom.
Utrwalenie dobrych praktyk samorządów wymaga współpracy ze strony lokalnej opinii społecznej. Dlatego tak duże znaczenie ma w projekcie promocja rozwiązań we współpracy z lokalnymi mediami. Istotnym elementem efektywnego działania jest zbudowanie podstaw do kontynuowania dyskusji po zakończeniu zadania – w tym wypadku służyć temu ma uroczystość połączona z przyznawaniem tytułu "Samorząd równych szans".
